Từ nửa cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược, thống trị nước ta, từng biến nước ta thành xã hội thuộc địa nửa phong kiến. Chúng đã dùng nhiều thủ đoạn thống trị, áp bức, bóc lột hết sức tàn bạo và tìm mọi cách để đàn áp, dập tắt phong trào yêu nước và phong trào cách mạng của Nhân dân ta. Lúc này, tồn tại hai mâu thuẫn cơ bản: mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp xâm lược và mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ phong kiến. Dưới tác động chính sách thống trị của thực dân Pháp và một số yếu tố khác, làm cho xã hội Việt Nam biến đổi sâu sắc, các phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp nổ ra liên tiếp từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX nhưng lần lượt bị thất bại vì thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức vững mạnh, thiếu lực lượng tiên phong. Điều đó được Lãnh tụ Hồ Chí Minh kết luận: “Từ ngày bị đế quốc xâm chiếm, nước ta là một xứ thuộc địa, dân ta là vong quốc nô, Tổ quốc ta bị giày xéo dưới gót sắt của kẻ thù hung ác. Trong mấy mươi năm khi chưa có Đảng, tình hình đen tối như không có đường ra”.
Trong bối cảnh đó, Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã không đi theo con đường cứu nước của các vị tiền bối vì nhận thấy ở đó còn những hạn chế. Người tìm hiểu một số cuộc cách mạng tư sản, nhất là Đại cách mạng Pháp năm 1789 với bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền và khẩu hiệu “Tự do, bình đẳng, bác ái” nổi tiếng; cách mạng Bắc Mỹ với Tuyên ngôn độc lập năm 1776 tuyên bố về quyền con người thiêng liêng bất khả xâm phạm, nhưng nhận thấy ở đó “vẫn còn áp bức bất công”, không thể đáp ứng yêu cầu của dân tộc Việt Nam. Cuối cùng, Người tìm được và quyết định đưa dân tộc Việt Nam đi theo con đường Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 của V.I Lênin – Lãnh tụ của giai cấp vô sản thế giới, người kế thừa và phát triển di sản vĩ đại của C.Mác – Ph.Ănghen.
Qua thời gian chuẩn bị về tư tưởng, lý luận, tổ chức và cán bộ, Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào tháng 2/1930 tại Cửu Long, Hương Cảng, Trung Quốc; thông qua Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Điều lệ vắn tắt của Đảng do Người soạn thảo, vạch ra những vấn đề cơ bản về đường lối cách mạng Việt Nam, trong đó có những nội dung về yêu cầu tập hợp lực lượng, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. Đó là cơ sở quan trọng để sau đó Đảng ta xây dựng Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam.
Giữa lúc cao trào cách mạng đầu tiên do Đảng lãnh đạo 1930-1931, mà đỉnh cao là Xô viết Nghệ – Tĩnh đang diễn ra sôi nổi và rầm rộ trong cả nước; ngày 18-11-1930, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra Chỉ thị về vấn đề thành lập Hội Phản đế Đồng minh – hình thức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam. Chỉ thị xác định Hội Phản đế Đồng minh phải bảo đảm tính công nông; đồng thời phải mở rộng tới các thành phần trong dân tộc để Mặt trận thực sự là của toàn dân và nhấn mạnh: “giai cấp vô sản lãnh đạo cuộc cách mạng tư sản dân quyền ở Đông Dương mà không tổ chức được toàn dân lại thành một lực lượng thật rộng, thật kín thì cuộc cách mạng cũng khó thành công”. Hội Phản đế Đồng minh là hình thức tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam, đánh dấu sự trưởng thành về nhận thức và chỉ đạo thực tiễn cách mạng của Đảng ta. Đó cũng là cống hiến vĩ đại về lý luận và thực tiễn của Nguyễn Ái Quốc, là thành quả của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước, chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đủ trưởng thành, đủ sức gánh vác sứ mệnh lịch sử lãnh đạo cách mạng.
Từ đó tới nay, tuy có những hình thức và tên gọi khác nhau cho phù hợp với nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng nhưng Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam luôn là nơi tập hợp các giai tầng xã hội vì mục tiêu lớn của dân tộc.
Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam (nay là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam) được hình thành, ngày càng phát triển lớn mạnh và có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng nước nhà. Trong suốt quá trình phát triển, Mặt trận Tổ quốc thực hiện sứ mệnh của mình và sứ mệnh đó chính là đại đoàn kết dân tộc. Đoàn kết trong Mặt trận Liên Việt, Nhân dân ta đã kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, miền Bắc được hoàn toàn giải phóng và không ngừng lớn mạnh trở thành hậu phương lớn của tiền tuyến miền Nam. Đoàn kết trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Liên minh các lực lượng dân tộc dân chủ và hòa bình Việt Nam, nhân dân ta đã làm tròn nhiệm vụ lịch sử vẻ vang giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước. Trong 93 năm qua, trong mọi hoàn cảnh khó khăn, thách thức, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vẫn luôn là mái nhà chung, khơi dậy và phát huy lòng yêu nước của người Việt Nam, tập hợp và tăng cường sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để giành độc lập, tự do cho Tổ quốc và xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho Nhân dân.
Cùng với sự phát triển của đất nước, trong những năm qua, Đảng và nhà nước ta đã triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp, trong đó tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn Ðảng, toàn dân về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đề cao truyền thống nhân nghĩa để tập hợp, đoàn kết mọi người vào Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; phát huy dân chủ sâu rộng trong mọi mặt đời sống xã hội, đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội; thực hiện có hiệu quả chức năng giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, góp phần đảm bảo dân chủ, công bằng xã hội, chăm lo lợi ích thiết thực, chính đáng, hợp pháp của các tầng lớp nhân dân, kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích toàn xã hội; thực hiện dân chủ gắn liền với giữ gìn kỷ cương, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; không ngừng bồi dưỡng nâng cao tinh thần yêu nước, ý thức độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, tinh thần tự lực tự cường xây dựng đất nước.
Trong bối cảnh tình hình kinh tế – xã hội năm 2023 vẫn còn những khó khăn nhất định. Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy Thủ Đức và ngành dọc cấp trên, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên từ thành phố Thủ Đức đến cơ sở đã thể hiện tốt vai trò nòng cốt của mình trong việc vận động nhiều nguồn lực trong nhân dân, các đơn vị, doanh nghiệp, cơ sở tôn giáo và tín ngưỡng tham gia giúp đỡ, chăm lo, hỗ trợ cho người nghèo, người có thu nhập thấp gặp khó khăn trong cuộc sống, trẻ em mồ côi cha, mẹ do dịch bệnh Covid-19; trao tặng học bổng, thẻ bảo hiểm y tế, phương tiện sinh kế, tạo điều kiện cho người nghèo có việc làm, có thu nhập, được tiếp cận dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe,…phát huy tinh thần tương thân tương ái, “Thủ Đức nghĩa tình – vì dân phục vụ” trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quan tâm nắm tình hình, thăm hỏi, động viên và chăm lo kịp thời cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Bên cạnh đó, cùng với Đảng bộ, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị – xã hội các cấp tiếp tục làm tốt công tác tập hợp quần chúng, không ngừng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phối hợp với các Ban ngành, đoàn thể thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dântham gia hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động ở địa phương như cuộc vận động: “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, “Người dân Thành phố Hồ Chí Minh không xả rác ra đường và kênh rạch, vì Thành phố sạch và giảm ngập nước”, tích cực ủng hộ Quỹ “ Vì người nghèo”, “Vì biển, đảo quê hương, Vì tuyến đầu Tổ quốc”; phong trào đền ơn, đáp nghĩa, chăm sóc các mẹ Việt Nam anh hùng, các gia đình chính sách, thương binh, liệt sĩ có hoàn cảnh khó khăn, phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, phòng chống các tệ nạn xã hội, thực hiện tốt các chương trình, mục tiêu kéo giảm tội phạm, ma túy, mại dâm, xây dựng Khu nhà trọ văn minh, Khu nhà trọ không có tội phạm ẩn náu.…, gắn với các hoạt động cao điểm 500 ngày thi đua chào mừng kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2025) và 50 năm ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025); phát huy tinh thần đoàn kết, khắc phục mọi khó khăn, chung tay xây dựng và thực hiện thắng lợi mục tiêu nhiệm vụ xây dựng, phát triển TP Thủ Đức theo tinh thần Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội; Nghị quyết số 22-NQ/TU ngày 15/7/2023 của Ban chấp hành Đảng bộ TP Thủ Đức; tích cực xây dựng không gian Văn hóa Hồ Chí Minh trên địa bàn TP Thủ Đức để việc “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” được triển khai thực hiện sâu rộng trong nhân dân, từ đó tạo động lực thúc đẩy việc xây dựng và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết ngay tại cơ sở và từng địa bàn dân cư. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể, chính quyền các cấp tăng cường thực hiện công tác giám sát, phản biện xã hội, tiếp tục triển khai thực hiện sâu rộng Quy chế dân chủ ở cơ sở trong các loại hình cơ quan, đơn vị; thực hiện tốt công tác Dân tộc – Tôn giáo. Lãnh đạo tổ chức tốt ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc ở các khu phố năm 2023 tạo thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân ở các khu dân cư trên địa bàn, thể hiện vai trò to lớn của Mặt trận Tổ quốc trong công cuộc xây dựng TP Thủ Đức trở thành đô thị thông minh sáng tạo có chất lượng sống tốt, văn minh – hiện đại – nghĩa tình, phát triển nhanh, bền vững.
Ban Tuyên giáo Thành ủy Thủ Đức
